تعمیر الکتروکاردیوگراف (ECG)

شرح مشکل دستگاهی که به ما مراجعه کرد:

یک دستگاه ECG/EKG دوازده کاناله از بخش قلب یک بیمارستان با مشکل زیر ارجاع داده شد:

• دستگاه در تمامی لیدها (Lead) سیگنال قلب را به درستی دریافت و چاپ می‌کرد، به جز در لید V2 که یک نویز بسیار شدید و با دامنه بالا روی سیگنال اصلی سوار می‌شد.
• این نویز به حدی بود که عملاً تحلیل موج مربوط به لید V2 را غیرممکن می‌ساخت و گزارش نهایی را بی‌اعتبار می‌کرد.
• پرستاران بخش، الکترودها، ژل و حتی کابل بیمار (Patient Cable) را با یک نمونه سالم تعویض کرده بودند، اما مشکل همچنان فقط در کانال V2 پابرجا بود. این موضوع نشان می‌داد که ایراد از مدار داخلی خود دستگاه است.

مراحل تعمیر و عیب‌یابی که طی شد (گام به گام)

1. تأیید عیب با شبیه‌ساز (ECG Simulator):
   • برای حذف هرگونه متغیر انسانی یا محیطی، دستگاه به یک شبیه‌ساز ECG متصل شد. این شبیه‌ساز یک سیگنال قلب ایده‌آل و بدون نویز را به تمام ورودی‌ها ارسال می‌کند.
   • نتیجه: همانطور که انتظار می‌رفت، تمام ۱۱ لید یک موج کاملاً تمیز و استاندارد را نمایش می‌دادند، اما لید V2 همچنان همان نویز شدید را نشان می‌داد. این تست، وجود یک نقص سخت‌افزاری داخلی در کانال V2 را صد در صد تأیید کرد.
2. باز کردن دستگاه و بازبینی برد اصلی:
   • قاب دستگاه با دقت باز شد. تمرکز اصلی روی برد اکتساب سیگنال (Acquisition Board) بود؛ بردی که کابل بیمار به آن متصل می‌شود و وظیفه تقویت و فیلتر کردن سیگنال‌های ضعیف قلب را بر عهده دارد.
   • مسیر ورودی مربوط به کانال V2، از کانکتور تا چیپ اصلی، به صورت چشمی برای یافتن هرگونه لحیم سردی، خوردگی یا سوختگی بررسی شد، اما هیچ مورد مشکوکی دیده نشد.
3. عیب‌یابی در سطح قطعه (Component-Level):
   • هر کانال ورودی در این دستگاه‌ها دارای یک مدار محافظ برای جلوگیری از آسیب ناشی از شوک الکتریکی (مانند الکتروشوک) است. این مدار معمولاً شامل دیودهای محافظ و خازن‌های فیلتر است.
   • با استفاده از مولتی‌متر و اسیلوسکوپ، قطعات موجود در مسیر سیگنال V2 را با قطعات مشابه در یک کانال سالم (مثلاً V1) مقایسه کردیم.
   • نقطه کلیدی: تست دیود یکی از دیودهای محافظ زنر (Zener Diode) در مسیر V2، حالت اتصالی ناقص (Leaky) را نشان داد. این دیود که وظیفه حفاظت از مدار را دارد، خودش دچار نشتی شده و به منبع تولید نویز در کانال تبدیل شده بود.
4. تعویض قطعه، مونتاژ و تست نهایی:
   • دیود معیوب با استفاده از هیتر و هویه SMD با دقت از روی برد برداشته شد.
   • یک دیود جدید با مشخصات فنی دقیقاً مشابه، با رعایت جهت صحیح، روی برد لحیم گردید.
   • پس از تمیزکاری محل لحیم‌کاری، دستگاه مجدداً مونتاژ شد.
   • دستگاه یک بار دیگر به شبیه‌ساز ECG متصل و روشن شد.
   • نتیجه: این بار، تمام ۱۲ لید، از جمله V2، یک سیگنال کاملاً تمیز، پایدار و بدون هیچ‌گونه نویزی را نمایش و چاپ کردند. دستگاه پس از انجام تست‌های ایمنی الکتریکی (Electrical Safety Test) آماده بازگشت به بیمارستان شد.