تعمیر مادربرد ASUS ROG STRIX B450

شرح مشکل دستگاهی که به ما مراجعه کرد:

یک کامپیوتر دسکتاپ گیمینگ با مادربرد ASUS ROG STRIX B450-F با مشکل زیر جهت تعمیر آورده شد:

• کاربر حین بازی کردن بوده که سیستم به طور ناگهانی و کامل خاموش شده است.
• پس از آن، با فشردن دکمه پاور، چراغ‌های RGB روی مادربرد برای کسری از ثانیه روشن شده، فن پردازنده کمی تکان می‌خورد و بلافاصله همه چیز دوباره خاموش می‌شود.
• سیستم به هیچ وجه بوت نمی‌شود و هیچ بوق یا کد خطایی نمایش داده نمی‌شود.
• پاور سیستم (PSU) به صورت جداگانه تست شده و کاملاً سالم بوده است.

مراحل تعمیر و عیب‌یابی که طی شد (گام به گام)

1. جداسازی و بازبینی چشمی:
   • مادربرد به طور کامل از کیس جدا شد و تمام قطعات (CPU, RAM, GPU) از روی آن باز شدند.
   • سطح برد با دقت برای یافتن هرگونه اثر سوختگی، آسیب فیزیکی یا خازن‌های متورم بررسی شد. در بازبینی اولیه، هیچ مورد مشکوک و قابل مشاهده‌ای یافت نشد.
2. تشخیص اتصالی (Short Circuit Detection):
   • با استفاده از یک مولتی‌متر در حالت تست پیوستگی (Continuity)، پایه‌های اصلی ورودی برق روی مادربرد تست شدند.
   • تست روی کانکتور ۲۴ پین مادربرد نرمال بود، اما با تست کانکتور ۸ پین پردازنده (EPS 12V)، یک اتصالی کامل به زمین (Short to Ground) تشخیص داده شد. این یعنی یکی از قطعات در مسیر تغذیه پردازنده سوخته و باعث شده پاور به محض روشن شدن برای محافظت از خود، سیستم را خاموش کند.
3. مکان‌یابی دقیق قطعه معیوب:
   • مدار تغذیه پردازنده (VRM) که در اطراف سوکت CPU قرار دارد، شامل ده‌ها قطعه مشابه (ماسفت، خازن، سلف) است. برای یافتن قطعه خراب از روش تزریق ولتاژ استفاده کردیم.
   • هیت‌سینک‌های بخش VRM را از روی مادربرد باز کردیم تا چیپ‌ها نمایان شوند.
   • با استفاده از یک منبع تغذیه آزمایشگاهی، ولتاژ بسیار پایینی (۱ ولت) با جریان محدود به مسیر ۱۲ ولت پردازنده تزریق کردیم.
   • همزمان، با یک دوربین حرارتی (Thermal Camera) سطح چیپ‌های VRM را زیر نظر گرفتیم. بلافاصله یکی از چیپ‌های ماسفت (MOSFET) شروع به داغ شدن شدید کرد و دمای آن به سرعت بالا رفت. این چیپ دقیقاً همان قطعه‌ای بود که دچار اتصالی داخلی شده بود.
4. تعویض قطعه در سطح چیپ (Chip-Level Replacement):
   • این مرحله حساس‌ترین بخش تعمیر بود.
   • اطراف ماسفت معیوب را با چسب نسوز کاپتون پوشاندیم تا به قطعات پلاستیکی اطراف آسیبی نرسد.
   • با استفاده از هیتر (Hot Air Rework Station) و دمای کنترل‌شده، چیپ سوخته را از روی برد برداشتیم.
   • پدهای مسی روی مادربرد را با سیم قلع‌کش و الکل ایزوپروپیل تمیز کردیم.
   • یک چیپ ماسفت نو با شماره فنی دقیقاً مشابه را روی پدها قرار داده و مجدداً با هیتر آن را به طور کامل لحیم کردیم.
5. تست نهایی:
   • پس از سرد شدن برد، اتصالی روی کانکتور ۸ پین مجدداً با مولتی‌متر تست شد و این بار مشکل برطرف شده بود.
   • پردازنده، یک ماژول رم و کارت گرافیک روی برد نصب و سیستم روشن شد.
   • موفقیت! مادربرد به درستی روشن شد، چراغ‌های عیب‌یابی را یکی پس از دیگری رد کرد و تصویر بایوس (BIOS) روی مانیتور نمایش داده شد.